Türkiye’de olmayan ve yurt dışından getirilmesi gereken ilaçlar hakkında bir süredir bazı ecza depoları ve kuruluşların Türk Eczacıları Birliği’ne yönelik haksız rekabet iddiaları mevcuttu. Bu durumdaki ilaçları sadece TEB yurtdışından getirerek hastalara ulaştırmakta idi. Rekabet Kurumu’da Türk Eczacıları Birliğine yurtdışından getirilen ilaçlar hakkında pazarda tekelleşme yarattığı,  ve hakim konumunu rekabeti engelleyici biçimde kullandığı iddiaları üzerine soruşturma açılmasına karar vermişti. Soruşturmada Türk Eczacıları Birliği’nin Rekabet Kurumuna soruşturma için  istediği belgeleri vermediği gerekçesiyle 16.765 TL idari para cezası uyguladı.

Süreç Nasıl Gelişti:

Birçok ilaç üreticisi bazı ilaçları Türkiye’nin ilaç fiyat politikaları , ruhsat alma sürelerindeki bürokratik işlemlerin uzunluğu dolayısıyla ithal etmemekte yada Türkiye pazarındaki fiyatı beğenmedikleri için geri çekmekteler.  Bu durumda bulunan bazı ilaçlar sadece yurtdışından ithal edilerek hastaların hizmetine sunulabilmektedir.  Türkiye’de pazara verilmeyen, ithal edilmeyen ilaçlar başka ülkelerden o ülkenin satış fiyatından alınarak hastalara ulaştırılmaktadır. Yurt dışından ilaç ithal etme yetkisi ise bilindiği gibi Türk Eczacıları Birliğine aittir. SGK, Eczacılar Birliği ile yaptığı sözleşme ile bu tip ilaçları yaklaşık 9 yıldır TEB üzerinden ithalatı yapılmakta idi. Zaman içerisinde az sayıda olan bu tip ilaçların sayısı ilerleyen sürelerde hızla arttı ve pazarın büyüklüğü 1 milyar TL yi geçti.  Yanlış fiyat politikalarını gerekçe gösteren bir çok ilaç firması Türkiye pazarındaki fiyatı beğenmediği için ilaçları ithal etmedi yada pazardan çekti.  Yurt dışından ilaç ithal etmek isteyen diğer ecza depoları ise ithalat izinleri olmadığından ilaçları ithal edemiyorlardı. Fakat Sağlık Bakanlığı’nın yönetmeliği ile  diğer ecza depoları da  yurt dışından ilaç ithal etme yetkisi aldılar. Ancak SGK bu ecza depoları ile anlaşma imzalamayınca yurt dışından ilaç ithali yine sadece TEB üzerinden yapılmaya devam etti. Ayrıca TEB Danıştaya başvurarak özel ecza depolarına ilaç ithal etme yetkisi veren yönetmeliğin bazı maddelerini iptal ettirdi. Bu olaydan sonra bakanlık ise diğer ecza depolarına ilaç ithal etme yetkisi veren bir düzenlemeyi tekrar hayata geçirdi. Fakat diğer ecza depolarının SGK ile yaptıkları herhangi bir protokol halen mevcut değil.

tebÖnemli bir pazar büyüklüğüne ulaşan Yurt Dışından ilaç getirme işlemini kendisi de yapmak isteyen ecza depolarından bir tanesi Türk Eczacıları Birliği’ ni Rekabet kurumuna şikayet ederek piyasada tekelleştiği ve hakim durumunu kötüye kullandığı gerekçesi ile rekabeti etkilediğini dile getirdi. Bu şikayeti dikkate alan Rekabet Kurumu TEB hakkında soruşturma açılmasına karar verdi. Mart 2015 de Türk Eczacıları Birliğinden belgeleri isteyen Rekabet Kurumu istediği belgeleri kendisine vermeyen TEB’e yasal yetkisini kullanarak ceza kesti. TEB genel sekreteri Haldun Kızılay ise belge verme yetkisinin Merkez Heyetinin kararı ile gerçekleşebileceğini belirterek kesilen idari para cezasının iptali ve yürütmenin durdurulması için Danıştaya dava açacaklarını belirtti.

Süreç Nasıl İşleyecek:

İdari para cezalarındaki uyuşmazlıklar için yetkili mahkemeler bölge idare mahkemeleridir. Bölge idare mahkemeleri yürütmenin durdurulması ve cezanın iptali için dava açıldıktan sonra bu dava sonucu taraflarca bir üst mahkeme olan Danıştaya götürülür ve nihai karar verilir. Ancak bu süreç sadece şuanda kesilen idari para cezası ile alakalıdır. Rekabet kurumu soruşturmayı sonuçlandırıp TEB in rekabeti engellediğini belirlerse bu kez verilecek ceza daha büyük olabilecektir.