HAMİLELİKTE DİYABET ( HAMİLELİK ŞEKERİ)

Hamilelikte Şeker Hastalığı

Şeker hastalığı olarak bilinen (diyabet) kanda normalden yüksek şeker seviyesine neden olan bir durumdur. Bazı hamilelerde gebe kalmadan önce de diyabet mevcuttur. Bazı bayanlarda ise “gestasyonel diyabet” olarak adlandırılan “hamilelik şekeri” adıyla gebelikte meydana gelir. Yaklaşık %3 kadında gebelikte kan şeker düzeyinde bozuklukları görülür.

 

Hamilelik boyunca hormon seviyesi, tüm hamile bayanlarda, normal sayılan bir kan şeker düzeyi yükselmesine neden olur. Bu durum belirtildiği gibi gebelik hormonları ile alakalı ve normal bir durumdur. Fakay  bu kan şeker düzeyinin yüksekliği sebebi ile vücudunuzda problemler meydana gelirse, veya bu yükselme belli sınırların üzerindeyse  “hamilelikte diyabet hastalığı” ortaya çıkabilir. Bu durum bebeğinize zarar verir ve doğum açısındanda risk oluşturur. Özel bir diyete başlamanız gerekebilir; hatta insülin enjeksiyonlarına ihtiyacınız olabilir.

 

Eğer hamilelikten önce diyabetiniz mevcutsa, hamilelik boyunca kan şeker düzeyinizi istenen seviyede tutabilmeniz öncekine nazaran daha zor bir hale gelebilir. Dışarıdan müdahale gerekebilir. Tüm bu kararları doktorunuz verecektir. Eğer hamilelik düşünüyorsanız ve öncesinde diabetiniz varsa bunu doktorunuza belirtiniz.

Hamilelik Şekerinde Ortaya Çıkan Problemler

            Kanınızdaki yüksek şeker düzeyleri, bebeğin gerekenden fazla irileşmesine sebep olabilir. İri bebeklerde, doğum öncesinde ve sırasında birçok çok problem ortaya çıkma riski vardır.

           

            Bebeğinizde, kalp, böbrek ve omurga anomalileri olabilir.

           

            Hamilelik sırasıda, “pre-eklampsi” olarak adlandırılan yüksek tansiyonunuz olabilir ve bu durum sizde veya bebeğinizde olumsuz durumlara yol açabilir.

            Erken doğum riskiniz olabilir (gebeliğin 37. haftası sonlanmadan önce) veya bebeğin erken doğurtulmasını gerektiren komplikasyonlar ortaya çıkabilir.

           

            Bebeğin doğumundan sonra, “hipoglisemi” olarak adlandırılan kan şeker düzeyinde düşüklük olabilir.

           

            Bebeğin doğumunu takiben, akciğerleri tam gelişemediği için bebeğinizde solunum sorunları  ortaya çıkabilir.

           

            Eğer hamilelik öncesinde ve süresince doğru bir tedavi alıyor ve düzenli kontrollerinizi yaptırıyorsanız, sağlıklı bir bebek doğurabilme şansınız yüksektir.

Hamilelik Şekeri (Gestasyonel Diyabet)  Bebek ve Anne İçin Ne Anlama Geliyor?

Hamilelik şekeri, hamilelik döneminde başlayan bir çeşit şeker hastalığıdır. Bunun anlamı vücudunuz şekeri kullanması gerektiği gibi kullanamamasından dolayı kan şekeri değerlerinizin normalin üstüne çıkmasıdır. Hamilelik şekeri yaklaşık olarak %4 oranında hamileyi etkiler. Genelde hamileliğin beşinci veya altıncı aylarında ortaya çıkar (24-28 haftalar). Genellikle de doğumdan sonra ortadan kaybolur.

Hamilelik Şekeri Bebeği Nasıl Etkiler?

Yüksek şeker oranları hem sizin hem de bebeğiniz için sağlıksızdır. Eğer yüksek şeker seviyeleri kontrol altına alınmazsa doğumda problem yaşama riski artar. Bebeğin normalden fazla büyümesi gibi etkilerle doğumu sizin için ve bebeğiniz için zorlaştırabilir. Ayrıca bebeğin ileriki yaşamında şeker hastalığı riski taşımasına sebep olur.

Hamilelik Şekerim Varsa Ne yapılır?

Doktorunuzun ve diyetisyeninizin önerileri doğrultusunda beslenmenizi düzenlemeniz, düzenli egzersiz yapmanız ve kan şekeri seviyelerinizi düzenli olarak kontrol etmeniz gerekir.

Beslenmemde Ne Gibi Değişiklikler Yapmam Gerekir?

Doktorunuz bu değişiklileri bir diyetisyen yardımıyla yapmanızı isteyebilir. Bunun yanında bazı gıdaların beslenmenizden çıkarılması istenebilir. Özellikle dondurma, şerbetli tatlılar, kurabiyeler, çikolata gibi şekerden zengin gıdalardan uzak durulması bunlar yerine doğal şeker içeren meyveler tercih edilmesi gerekebilir.

 

Öğün aralarında acıktığınızda kuru üzüm, havuç, meyve gibi sizin için sağlıklı olan seçenekleri tercih edebilirsiniz. Beyaz undan yapılan makarna veya beyaz pirinç yerine sizin ve bebeğiniz için daha yararlı olan bulgur, kepekli makarna veya esmer (kepekli-kabuklu) pirinç tercih edebilirsiniz.

 

Dengeli ve çeşitli beslenmenizde sizin ve bebeğiniz için çok önemlidir. Hamilelik döneminde ne kadar kilo aldığınıza bağlı olarak öğünlerde daha az yemeniz gerekebilir. Bununla ilgili olarak doktorunuz veya diyetisyeninizle konuşabilirsiniz.

Hamilelik Şekerinde Egzersiz Neden Önemli ?

Doktorunuz sizin ve bebeğiniz için güvenli olan egzersizi düzenli olarak yapmanızı önerecektir. Egzersiz kan şekeri seviyenizi normal düzeyde tutmanıza ve kendinizi iyi hissetmenize yardımcı olacaktır.

 

Yürüyüş hamileler için genellikle en kolay egzersiz şeklidir. Yüzme veya diğer egzersiz çeşitleri de güvenli olan seviyelerde yapılabilir. Hangi egzersizlerin sizin için güvenli olduğunu doktorunuza danışabilirsiniz.

 

Eğer genelde yürüyüş alışkanlığınız yoksa günlük 5-10 dakikalık yürüyüşlerle başlayabilirsiniz. Güçlendikçe yürüyüş zamanını 30 dakikaya kadar çıkartabilirsiniz. Egzersizi ne kadar sık yaparsanız o kadar kolay kan şekeri seviyenizi kontrol altına alabilirsiniz.

 

Egzersiz yaparken dikkatli olmanız da şart. Egzersiz yaparken kendinizi çok zorlamamanız, çok terlememeniz ve nefes nefese kalmamanız gerekir.

 

Eğer egzersiz yaparken başınız dönerse, sırt ve bel bölgenizde şiddetli ağrı hissederseniz veya başka bölgelerde ağrı hissederseniz egzersizi hemen bırakıp doktorunuz arayınız.

Hamilelik Döneminde Hangi Testleri Yaptırmam Gerekir?

Doktorunuz sizden rutinde yapılan kan tahlillerini isteyecektir. Bunun yanında sizin de düzenli olarak kan şekeri seviyenizi ölçtürmenizi isteyebilir. Bu testler doktorunuza beslenmenizin ve egzersizin kan şekeri seviyesini istenilen seviyede tutup tutmadığı konusunda bilgi verecektir. Eğer değerler istenilen düzeylerde değilse doktorunuz sizden kan şekeri seviyenizi düşürmek için insülin kullanmanızı isteyebilir. Doktorunuz bu konuda sizden bir uzmanla görüşmenizi isteyebilir.

Bebeğim Doğduktan Sonra Kan Şekeri Değerlerim Düzene Girer mi?

Bebeğiniz doğduktan sonra hastanede bulunduğunuz zaman içerisinde kan şekeri düzeylerine baktırmanıza gerek yoktur. Hamilelik şekerinin kontrolü loğusalık döneminde, doğumdan 6–8 hafta sonra yapılmalıdır. Hamilelik döneminde gebeliğe bağlı şeker yükselmesi yaşayan anne adaylarının yaşamları boyunca diğer annelere göre şeker hastalığına yakalanma riskinin biraz daha yüksek olduğunu biliyoruz.

 

Bu yüzden sağlıklı ve dengeli beslenmeye devam edip, düzenli egzersizlerinizi yapmak ve doktorunuzun önerdiği peryodları da şeker kontrolünüzü yapmanız sizin için çok önemlidir.

 

Kadıköy Şifa Sağlık Kurumları

Ataşehir Tıp Merkezi Kaliteli Yaşam Polikliniği

Beslenme ve Diyet Uzmanı Diyetisyen Seda Bahtiyar Tatay