İlaçlar kimyasal veya bitkisel veya hayvansal kaynaklı, tedavi-teşhis ve tanı amaçlı kullanılan ajanlardır. Bir ilaç etken maddesi ile birlikte birçok yardımcı maddeyi ihtiva eder.

İlaçlar kimyasal ve biyolojik özelliklerinden dolayı  bir çok vücut sıvısına ve dokusuna geçebilme ve buralarda birikebilme özelliğine sahip bileşenlerdir. Bir ilacın kullanıldığı amaç için etkili olabilmesinde belirli vücut sıvıları ve dokularında dağılabilme ve yoğunlaşabilme özelliğine sahip olması taşıması gerekli özelliklerindendir. Günümüz teknolojisinde her ne kadar sadece ilgili bölgeye hedeflenen ilaçlar yapılmaya çalışılsa da kullandığımız ilaçlar etkili olabilecekleri yerler haricinde vücudun diğer dokularına ve sıvılarına karışabilmektedir.

Gerek ilaçlar, gerekse ilaçların metabolitleri (metabolit: ilacın insan vücuduna girdikten sonraki değişmiş hali ve yan ürünleri ) vücut salgılarına ve anne sütüne, dolayısı ile de bebeğe geçebilmekte ve bebekte istenmeyen etkiler yaratabilmektedir. Vücuda alınan ilaçların genellikle çok az bir miktarı anne sütüne geçmesine rağmen bu çok az miktar bile birçok sistemi ve fizyolojisi daha gelişmemiş olan bebekte istenmeyen etkiler oluşturabilecektir. Normal bir bireyde bir anlam ifade etmeyen bu miktarlar bebekte çok şiddetli etkiler yaratabilmektedir. Bu nedenle emziren annelerin ilaç kullanırken mutlaka emzirme döneminde olduklarını doktorlarına bildirmeleri, ve doktor önerisi dışında ezbere ilaç kullanmamaları hem kendi sağlıkları hemde süt emen bebeklerinin sağlıkları için önemlidir.

Bitkisel ilaçların veya bitkisel ürünlerin her halükarda zararsız oldukları, yan etkileri olmadıkları gibi bir çok yanlış inanış vardır. Hamilelik döneminde bitkisel ürün ve ilaçlar kullanılırken yine özellikle dikkatli olmak gereklidir.

Emzirme ve hamilelik dönemlerinde ilaç kullanılırken dikkat edilmesi gereken husus kullanılacak ilacın vereceği yararın, anneye veya bebeğe karşı olası olumsuz etkilerinin değerlendirilmesi ve buna göre karar verilmesidir. Bunu yapacak olanda ise hekimlerdir. Emzirme dönemi  ilaç kullanımı açısından ayrıca dikkatli olunması gereken istisna bir dönem olduğundan eş-dost tavsiyesi, başkasına iyi gelen ilacın size de iyi gelebileceği inancı ile ilaç kullanılmamalıdır.

Aşağıdaki listede anne sütüne geçebilen ilaç etken maddeleri verilmiştir. Bu etken maddeler piyasadaki ilaçların ticari isimleri değildir. Bu liste anne sütüne geçen etken maddelerin listesidir. Kullandığınız ilacın etken maddesinin bu listede olup olmadığını kontrol edebilirsiniz…

Etken madde: Bir ilacın kendisinden beklenen asıl etkisini gösteren ana maddesidir.

Örneğin:  dolorex ; Bir ilacın ticari ismidir. dolorex  ilacının asıl etkisini gösteren madde olan  “diklofenak”  Dolorex isimli ilacın etken maddesidir.

Anne Sütüne Geçen İlaç Etken Maddeleri

 

Altın TuzlarıDiphenhydramin (difenhidramin)Novobiocin
AlmadatinDoxepin (doksepin)Oral antikoagülanlar
AmidaronEphedrin (efedrin)Oral kontraseptivler (doğum kontr. hapları)
Aminophylin (teofilin)Ergo alkoloidleriOxacilin
Ampicilin (ampisinin)ErgotaminOxyphenbutazon
Androjenler (androjen hormonlar ve analogları)Erytromycin (eritromisin)papaverin
Anthraquinone (antrakinon)Estrogenler (östrojenler)paracethamol
Antineoplastikler (kanser tedavisinde kullanılan ilaç grubu)EthylbiscumacetatePenicillamin
Antipyrin (antipirin)guanethidinPenicilin
Atropinhydantoin (hidantoin)Phanecatin
BarbitüratIndomethacin (indometazin)phenindion
Benzodiazepinlerİodide (İyodit)phenylbutasone
Bis hydrocumarine (hidrokumarin)iodürlerprogesteron
Bromocriptine (bromokriptin)İsoniasid (izoniyazid)Propoxyphen
Bromürler (bazı etkin maddelerin br tuzları)Kanamycin (kanamisin)Propylthiouracil Quanidine
Caffeine (kafein)KatartiklerRadio izotoplar
Carbenicilin (karpenisilin)KlemastinResprin
Carbimazole (karbimazol)Levo-dopaSalicylate
CarisoprodolLincomycin (Linkomisin)Senna
Chloramphenicol (kloramfenikol)Lithium (lityum tuzları)streptomycine
Chlorpromazin (klorpromazin)Mafenamic acidSulfonamide
Cimetidine (simetidin)Meperidintetracyline
Codeine (kodein)MeprobamatThiomazol
Colchicin (kolşisin)MethimazoleThiazidler
Cortison (kortizon ve kortizoller)MethiylthiouracilThioridazin
DestropropoxiphenMetronidazolThiouracil
DiazepamNalidixic acidtrimetrophim
DigoxinNitrofurantoinVitamin A,D,B6
Sağlık Uzmanları İçin Rehber:  anne sutune geçen ilaçlar …