Dış Gebelik Nedir…?

 

Dış Gebelik    : Sperm  hücresi ile birleşen yumurta hücresinin rahime yani normal yaşam ortamına doğru yol aldığını önceki bilgilerimizde sizlere vermiştik. Dış gebelik durumunda döllenen yumurta normal yeri olan uterusa yerleşmez.Normal yerleşim yeri olan uterus yerine başka bir yere tutunuri. Bu yer çoğunlukla fallop tüpüdür. Döllenen yumurta buraya yerleşerek büyümeye devam eder…Bu durumun neden olduğu kanama neticesinde annenin hayatını tehlikeye girebilir, günümüzde dış gebelik durumunu erken teşhis ile tedavi etmek mümkündür.

 

Dış gebelik hakkında anne adayı olarak bilgi sahibi olun, kendinizi beklenmeyen durumlara karşı koruyun.

Kısa bir süre öncesine kadar dış gebeliğe bağlı anne ölümleri, gebeliğe bağlı anne ölümlerde ilk  sıradaydı. Modern tıptaki  gelişmeler ve anne adaylarının sıklıkla doktor kontrolünde bulunması bu rakamı aşağılara çekmekte ve anne ölümlerini azaltmaktadır.

Dış gebelik tüpler haricinde; yumurtalıkta (ovarian gebelik), karın içerisinde (abdominal gebelik), rahim ağzında (servikal gebelik) da gerçekleşebilen bir durumdur. Son derece  ciddi bir komplikasyon olan dış gebelikte, döllenen yumurta hücresi  kesin olarak kaybedilmekle birlikte, annenin hayatı ve tekrar hamile kalma şansı korunabilmektedir.

Dış gebeliğin sebepleri ve tedavisi

•          Dış gebeliğin en temel sebeplerinden biri fallop tüplerinde zedelenmeye bağlı daralma veya tıkanmadır. Bu durumda döllenmenin 6. gününde rahme ilerleyip yerleşmesi gereken embriyo, tüplerde kalır ve geliştikçe etrafındaki dokuyu eriterek kanamalara yol açar. Bu kanamalar annenin hayatını tehlikeye sokmaktadır.

•          Birçok durumda dış gebelik, bir sonraki adet kanamasından önce kendi kendine rahimden atılır ve düşüğe sebep olur. Bu durum çoğunlukla teşhis edilmez.

•          İlerleyen dış gebelik komplikasyonunda, aşırı kanama, ağrı, kendinden geçme, kusma, ishal, hamilelik belirtileri, idrar ve bağırsak sorunları gibi belirtiler görülür. Bu belirtiler, gebeliğin 4.ila 10. haftası arasında gerçekleşir. Butip belirtileri kendinizde gördüğünüz anda doktora en kısa sürede gidiniz.

•          Bu belirtiler görüldüğünde anne adayı derhal hastaneye götürülmelidir. Dış gebeliği anlamak ve teşhis etmek son derece basittir.Ultrason ve kan testiyle dış gebeliği anlamak mümkündür. Çoğunlukla  dış gebelik durumunda embriyo  operasyonla alınarak, hastanın kan kaybına bağlı olarak kan nakli yapılır. Dış gebelik halinde hamilelik devam edemeyeceğinden ve  bebeğin yaşama şansı bulunmadığından, yapılan müdahaleler annenin hayatını kurtarmaya yöneliktir.

 

•          Cinsel yönden aktif ve doğum yapma şansı bulunan dönemdeki her kadında dış gebelik görülebilmektedir. Dış gebelik ihtimalini arttıran öteki sebepler; fallop tüplerinin enfeksiyonuna bağlı hastalıklar geçirmiş olmak,daha öncesinde yapılan sezeryan,  daha önce bir karın operasyonu mesela apandisit  geçirmiş olmak, düşük bir olasılıklada doğum kontrolü amaçlı  spiral kullanımıdır.

•          Dış gebelik halinde yapılan tıbbi operasyona bağlı olarak, annenin daha sonra  tekrar hamile kalma şansında da düşme gözlemlenebilir. Aynı zamanda yineleyen  dış gebelik yaşama ihtimali de artmaktadır. Yani, bir kez dış gebelik yaşamış bir anne adayının, bir dahaki hamilelik olasılığında derhal doktora gözükmesi ve süreci doktor kontrolünde takip etmesi şarttır.

•          Pek çok anne adayı hamile dış gebelik halinde ve sonrasında psikolojik olarak da derinden etkilenir. Bazen hamile olduğunu anlamadan bebeğini kaybetmiş ya da tekrar hamile kalma şansını yitirmiş olması ihtimali de vardır. Bu durumun annenin kontrolünde olmadığının ve devamındaki depresyon sürecinin hormonal etkilere de bağlı olduğunun anlaşılması önemli. Şayet dış gebelik durumu yaşadıysanız, aile yakınlarınızdan ve hatta bir uzmandan destek almaktan çekinmeyin.

UzmanTV  
Dış Gebelik

Dış Gebelik (Ektopik Gebelik)

 

Normal şartlarda oluşan bir gebelikte, kadının rahminin her iki tarafından yumurtalıklara doğru uzanan tüplerin içersinde sperm hücreleri ile yumurta karşılaşıp döllenir. Daha sonra da döllenen yumurta rahim iç tabakasına doğru ilerler ve 5-7 gün içersinde rahim içinde bir noktaya yerleşerek büyümeye başlar.

 

Eğer gebelik ürünü (döllenmiş yumurta) endometrium dediğimiz rahim iç tabakasının dışında bir yere yerleşirse dış gebelikten söz edilir.

Tüm gebeliklerin % 1-2’si dış gebeliktir.

 

 

Dış gebelik neden oluşur?

 

Geçirilmiş enfeksiyonlara (iltahaplara) ve cerrahi işlemlere bağlı olarak tüplerde meydana gelen daralma ve tıkanmalar nedeniyle embriyo rahim içine uygun zamanda varamaz. Böylece tüplerin içinde, hiç yolunun üzerinde herhangi bir yerde takılır ve burada büyümeye devam eder. Tüplerin ucunda bulunan ve püsküle benzeyen yapıların yumurta hücresini yakalamada gecikmesi, aynı nedenlerle bağlı olarak yumurta hücresinin rahim içine doğru göçünün yavaşlaması sonucu da dış gebelik gelişebilir.

 

Tüpün içinde büyümekte olan embriyo bir süre sonra etrafındaki dokuyu tahrip ederek o bölgedeki damarlardan birini de yırtarak kanama başlatır. İşte dış gebeliğin en büyük ve yaşamsal bir tehlike yaratması bu iç kanamadan kaynaklanır. Bu kanamayı durdurmak ve kişinin yaşamını kurtarmak için genellikle acil müdahele gerekir. Nadiren yırtılan damarın kanaması kendiliğinden durabilir ve herhangi bir tedaviye gerek kalmadan da sorun çözülebilir. Ama genellikle ya cerrahi olarak ya da daha erken dönemlerde dış gebelik tüpü patlatmadan yakalanırsa ilaçlarla tedavisi mutlaka gerekir.

 

Dış gebelik nerelerde görülür ?

 

1- En sık olarak (% 90) tüplerde yerleşir.

2- Karın boşluğunda

3- Yumurtalıklarda

4- Rahim ağzında

5- Rahimin kas tabakası içinde

 

Dış gebelik kimlerde daha sık görülür?

 

1- En sık 35-45 yaşları arasında görülür.

2- Daha önce dış gebelik geçirenlerde tekrar dış gebelik riski artmıştır.

3- Geçirilmiş genital sistem iltahapları enfeksiyonları (salpenjit), endometriozis ve tümör gibi sebeplere bağlı oluşmuş olan tüp hastalıkları olanlarda risk artar. Özellikle Klamidya denen mikroorganizma, tüp harabiyeti ve takiben dış gebeliğe yol açan en önemli etkenlerden birisidir.

4- Tüplerin bağlanması, tekrar açılması, daha önce geçirilmiş dış gebelik ameliyatı ya da mikrocerrahi operasyonları gibi tüplere yönelik cerrahi müdahaleler riski artırır.

5- Rahim ve tüplerdeki doğumsal kusurlar da etkili olabilir

6- Rahim içi araçları (spiral) kullananlarda genel olarak gebelik olasılığı azalmıştır. Ancak rahim içi araç kullananlarda eğer gebelik gerçekleşirse bu gebeliğin dış gebelik olma olasılığı ise artmıştır.

7- Eğer kişi düşük doz progesteron içeren özel bir tip doğum kontrol hapı veya ilişki sonrası koruyucu hap kullanmışsa dış gebelik riski artar.

8- Sigara içmek de dış gebelik riskini artırır.

 

 

Dış gebeliğin belirtileri nelerdir ?

 

Erken dönemde tüm gebeliklerde olan adet gecikmesi olur. Ancak kısa bir süre sonra, gebelik tüpü germeye ve ağrı oluşturmaya başlar. Bu ağrı geçmeyen bir tarzda ve genelde de tek tarafta kasıkta hissedilir. Bu arada lekelenme tarzında veya daha fazla miktarda vajinal kanamalar görülebilir.

 

Eğer dış gebelik tüpü yırtar ve kanama olursa, hasta bıçak saplanır tarzında şiddetli bir ağrı hisseder. Ayrıca baş dönmesi, bayılma, omuz ağrısı gibi iç kanamaya bağlı yakınmalarla hastaneye başvurur. Geç kalınırsa iç kanamadan hasta şoka girebilir. Nadiren ağrı ile birlikte ishal, bulantı, kusma da olabilir. Ayırıcı tanıda en önemli konu hekimin bayanın dış gebelik olma olasılığını aklına getirerek gebelik testi istemesidir. gündür

 

“Dış Gebelik Nasıl Anlaşılır”

 

1- Sistemik ve Jinekolojik muayene

2- ß-HCG denilen kanda gebelik testi

3- Transvajinal ultrasonografik inceleme

 

Yukarıdakilerin sonrasında gerekirse daha ileri tetkikler ve hatta kesin tanı amacıyla laparoskopi yapılabilir. Ancak tecrübeli bir jinekolog genellikle dikkatli bir muayene ve yukarıdaki testlerle tanıyı koyar.

 

Dış Gebelik Tedavisi

 

Tedavide amaç annenin hayati tehlikesini yok etmek, dış gebeliği sonlandırmak ve elbette kadının doğurganlığını da korumaktır.

 

Hastanın yaşı, genel durumu, acil cerrahi gerektirip gerektirmemesi, gelecekteki çocuk arzusu, gebelik kitlesinin yeri ve büyüklüğü, dış gebeliğin patlayıp patlamadığı gibi bir takım özelliklere bakılarak aşağıdaki tedavilerden biri seçilir:

 

• Bekleme tedavisi (ultrasonografi ve beta hCG takibi ile dış gebeliğin kendiliğinden gerileyip gerilemediği gözlenir.

• Tıbbi tedavi (metotreksat gibi bazı ilaçlar verilerek dış gebelik yok edilmeye çalışılır)

• Cerrahi tedavi

a) Açık ameliyatla

b) Laparoskopik (bıçaksız) ameliyatla

 

Laparoskopik (endoskopik) operasyonda karına 1 cm çapındaki 3 adet delikten cihazlar ve kamera yerleştirilerek işlem gerçekleştirilir.

Bu işlemde ya tüp açılarak dış gebelik içinden çıkarılır ve bırakılır ya da eğer kişinin artık gebe kalma isteği yoksa tüp tamamen alınabilir.

 

İç kanaması fazla olan ve şoka girmek üzere olan hastalarda çok acil olarak açık ameliyat tercih edilebilir. Ama genellikle bu kadar gecikilmediğinde laparoskopi tercih edilmelidir.

Böylelikle karnında kesi olmadığından hasta bıçaksız ameliyatın avantajlarından yararlanacak ve ertesi günü evine ve yaşantısına geri dönebilecektir.

 

Dış gebelikten sonraki gebelikler ?

 

Kadının tüplerinden birinin yırtılması veya alınması, normal yumurtlamasına engel değildir, ancak hamile kalma şansı normalden daha azalacaktır.

 

Dış gebeliğin tekrar etme olasılığı % 7 – 10 arasındadır ve bu da yapılan ameliyatın ne tip bir ameliyat olduğuna ve kalan tüpe(lere) verilen zararın ne kadar olduğuna bağlıdır.

 

Fallop tüplerinden birisi zarar gördüyse (örneğin yapışmadan dolayı) diğer, ikinci tüpün de zarar görmüş olma ihtimali fazladır. Bu, sadece hamile kalma şansı normalden daha az anlamında olmakla kalmaz, aynı zamanda bir dış gebeliğin tekrar etme ihtimalini de daha fazla olması anlamına gelir.

 

Dolayısıyla, daha önce dış gebelik geçirmiş bir kadın hamile kaldığından şüphelenir şüphelenmez, yakın gözleme alınmak üzere doktorunu bilgilendirmelidir. Özellikle de eğer, gebelik test, pozitif çıkar veya adet kanaması normalden farklı olursa ve tek taraflı kasık ağrısı olursa, doktora mutlaka muayene olmalı, daha önceki dış muayene eden hekime hatırlatmalıdır.

 

Dış gebelik sonrasında geleceğe ilişkin..

 

Yeniden hamile kalmaya çalışmadan önce kendinize, fiziksel ve duygusal açıdan iyileşme şansı tanımalısınız. Biz hekimler genelde, vücudunuzun dinlenmesi için ik-üç ay kadar beklemenizi tavsiye ederiz. Dış gebelik sonrası, herkesin duygularının farklılık hatırlayın..

 

Ve unutmayın ki, yeni bir dış gebelik düşüncesi ne kadar kötü olursa olsun, normal bir hamilelik yaşama şansınız bundan çok daha fazladır…

 

Doç.Dr. Selman Laçin

Medikal Park Beylikdüzü

Tüp Bebek Merkezi