Anne sütünün besleyici özelliğinden ve diğer mucizevi özelliklerinden bebeklerin faydalanması için anne sütünün bebek tarafından yeterli düzeyde alınması gerekir. Aslında bir annenin sütü normal şartlarda bebeği doyuracak ve besleyecek seviyede üretilir. Fakat bazı tıbbi sebaplerin varlığı , olumsuz ruh hali vb. durumlar anne sütünün yeterli olarak üretilemediği durumlardır.

Anne sütü bebeğin doğumu ile birlikte bazı istisnai durumlar haricinde her annede yaklaşık günlük 600- 800 mililitre civarında salgılanır. Daha önceki yazılarımızda belirttiğimiz gibi anne sütünün kalitesi ve miktarını etkileyen faktörleri göz önünde tutarak anne sütünü artırmanın yollarına hep beraber bakalım. Halk arasında çokça bilinen ve doğru oldukları sanılan yanlış yöntemler ve hurafe yöntemlere başvurmadan tamamen bilimsel yöntemlerle bu konuyu irdelemeye çalışalım. Anne sütü miktarının artırılmasından daha önemli olarak anne sütünün kalitesinin artırılmasına yönelik beslenme, konuya daha akılcı bir yaklaşım olacaktır.

anne-sutu

Öncelikle bilinmesi gereken temel nokta ;anne sütünün yapısının annenin aldığı besinlerden oluştuğu ve annenin gerek beslenmesi, gerek psikolojik ve ruhsal durumunun salgılanan süt içeriğini,  miktarını ve kalitesini etkileyeceğinin bilinmesidir. Kısaca anne sütü annenin aldığı besinlerin ve diğer önemli bileşenlerin bebeğe iletilme yoludur. Bebek için yararlı olan besleyici öğeler, bağışıklıklık sistemi elemanları ve benzer birçok unsur anne sütü ile bebeğe geçmektedir. Emziren anneler alkol, sigara vb. zararlılardan, ya da anne sütünü azalttığı bilinen kimyasallardan uzak durması hem kendisi hem de bebeği açısından önemlidir.

Ayrıca anne sütünün sağıldıkça ve daha önemlisi emildikçe tekrar salgılandığının bilinmesi ve bu bilinçle hareket ederek emzirme aralıkları oluşturmak ve dolu memenin boşaltılmasını sağlamak yeni ve daha fazla anne sütü salgılanması açısından son derece önemlidir. Anne sütünün kalitesi annenin alışkanlıkları, yaşam tarzı, zararlı olduğu bilinen maddelere maruziyeti ve psikolojik durumu ile yakından alakalıdır.

Anne Sütünü Artıran Besinler…

Öncelikle emzirme döneminin insan hayatı döngüsündeki önemli yeri dolayısıyla bu dönemde emziren annenin öncelikle kendi beslenmesine dikkat etmesi birinci kuraldır. Tıbben anne sütünü artıran besin diye spesifik bir besin veya besin grubu mevcut değildir. Önemli olan emzirme yöntemlerinin ve annenin beslenme durumunun verimliliğidir.

Sütün üretilmesi için önemli etken; Anne sütünün yaklaşık %80 civarında su içerdiği göz önüne alınarak annenin yeterli miktarda sıvı veya su tüketmesidir. Ancak Su haricindeki diğer sıvıları tüketirken dikkatli olunacak nota ise; kahve,çay ve benzeri ksantin türevi içeren içecekler veya saf ve ne olduğu belli olmayan meyve suları tüketimi bebeği olumsuz etkileyecektir. Bilinmesi gereken diğer bir husus aldığınız su yada sıvının direkt anne sütünü artırmayacağı ancak emzirme ile kaybettiğiniz sıvıyı takviye ederek vücudun dengesini sağlayacağıdır. Sıvıları ve suyu bol miktarda tüketiyor olmak anne sütünü direkt olarak artırmaz.

Ayrıca gebelik boyunca aldığınız kilolardan kurtulmak için emzirme döneminde diyet ve rejim yapmanız anne sütü miktarını etkiler. Emzirmek size günlük yaklaşık 500 kcal kalori ihtiyacı doğuracağından aslında emzirmek doğal bir zayıflama yöntemidir. Bazı anneler hamilelik döneminde aldığı kilolardan biran önce kurtulmak için rejim ve diyet uygular. Bu son derece yanlış bir uygulamadır. Anne sütünün içeriği annenin aldığı besinlerden şekillendiğine göre emzirme dönemindeki bir anne sağlam ve dengeli beslenmelidir.

Stres, endişe, sıkıntı korku, lohusalık dönemi sorunları anne sütünün miktarını primer derecede olumsuz etkileyen faktörlerdendir. Emzirme dönemi boyunca bu tip olumsuz uyaranlardan uzak kalmanız anne sütünün artmasına yardımcı olur.

Kafein içeren içecekler tüketilmesi aslında süt oluşturulmasını uyarır. Ancak bu tip içeceklerdeki kafein anne sütünden rahatça bebeğe geçeceğinden bebeğin huzursuzluğu, uyuma sorunları artabilir. Kafein içeren besinleri çok fazla miktarda tüketmemeye özen göstermelisiniz. Emzirme dönemlerinde insan bünyesine hiçbir faydası olmayan ve tamamen tüketim toplumu yaratma amaçlı gazlı içeceklerden de uzak durulması sütün kalitesi açısından önemlidir.

Ayrıca her emzirmeye bir önceki son verilen memeden başlamak anne sütünü artırmanın doğal yollarından birisidir.

Anne Sütünün Kalitesini Artıran Besinler…

Bol miktarda taze  sebze ve meyve emziren anneler için tüketilmesi gerekli ürünlerin başında gelir. Özellikle taze olarak tüketilen meyve ve sebzeler anne sütünün içerik kalitesinin artırılması açısından da önemlidir.

Emziren anne, gün içerisinde  yaklaşık 2-2,5 Litre sıvı tüketmeye, en az iki bardak süt içmeye ya da  yoğurt ve peynir , kaymak gibi süt ürünlerini azami ölçüde tüketmeye özen göstermelidir… Özellikle anne sütünün yağlı içeriğinin öneminden dolayı annenin almış olduğu yağların yapısı önemlidir. Emzirmenin sonuna doğru gelen yağlı süt bebeğe doygunluk hissi vereceğinden, ayrıca bebeğin kilo almasını sağlayacağından anneler kaymak tüketebilirler. Emzirme döneminde anne beslenmesinde kullanılan yağların kalitesi ve cinsi anne sütünü direkt etkilemektedir. Süt ve süt ürünleri tüketmek, anne sütünün kalsiyum içeriğini karşılamak için önemlidir.

Anne sütünün protein ihtiyacının karşılanması için anneler; yumurta,süt,et, kuru fasülye,nohut, mercimek gibi kuru baklagiller, balık ve deniz ürünleri tüketimine ayrıca önem vermelidirler.

Tüm bunların yanında omega 3 içeren yağ asitlerinin anne sütünde bol miktarda bulunduğu gösterilmiştir. Bu nedenle bebeğin omega 3 yağ asitlerince zengin bir anne sütü içmesi için annenin esansiyel ( dışarıdan alınan) bu besin maddelerini ihtiva eden besinler tüketmesi gerekir. (Balık, ceviz,yumurta, bıldırcın yumurtası  gibi…) Omega3 yağ asitleri insan vücudunda direkt olarak üretilmediklerinden dışarıdan alınması gerekir. Bu nedenle anneler sütlerinin kalitesini artırmak için omega 3 yönünden zengin beslenmeye önem vermelidir. Bunun yanında anne sütü artırıcı çaylar (steel tea) bu dönemlerde kullanılabilir.    Bunun yanında malt içeceklerinin anne sütünü artırıcı etkileri olduğu bilinmektedir. Malt içecekleri (bunlara alkolsüz bira da denilebilir) eczanelerde satılmaktadır.

Soğan, sarımsak, karnabahar, lahana, bazı kuru baklagiller, brokoli gibi besinler gaz yapıcı özellikleri ve anne sütünün tadını değiştirebilme özelikleri nedeni ile dikkatli tüketilmelidir. Bazı bebekler bu besinlerin anne sütünde yarattığı tat farklılığını hissedebilmekte, bazıları ise fark etmemektedirler. Bu tarz besinleri tükettikten sonra bebekte gaz şikayetlerine ve emmeyi kabul etmemek durumuna bakarak bu besinleri tüketmeye devam edebilir yada kesebilirsiniz.

Emzirme dönemlerinde Salam, sosis, sucuk, jambon, gibi işlenmiş et ürünleri ve katkı maddesi içeren baharat ve tuz yoğunluğu fazla olan bu tarz besinler, konserve gıdalardan uzak durmak daha sağlıklıdır. Kısaca içerisinde koruyucu ve yardımcı madde olduğu bilinen  işlenmiş besinler yerine bu besinleri taze olarak tüketmek daha sağlıklıdır.

Tüm bunların yanında anne sütü oluşumunu azalttığı kabul edilen besinlerden uzak durmak anne sütünün miktarını olumlu ölçüde etkiler.